Denge Psikoloji

Denge Psikoloji

Menu
Uzman Klinik Psikolog Şener YAZICI

0 (533) 660 10 69

Facebook Instagram Youtube

Yaygın Anksiyete Bozukluğu: “Sürekli endişe” ne zaman bir sorun hâline gelir?

Kaygı normaldir ama…
Kaygı, tehlikeye hazırlanma ve sorun çözme için işe yarayan bir alarm sistemidir. Ancak kaygı sürekli, aşırı ve “durumla orantısız” hâle geldiğinde günlük yaşamı daraltabilir. Yaygın Anksiyete Bozukluğu (YAB), özellikle sağlık, iş, para ve aile gibi alanlarda bitmeyen endişe döngüsüyle seyreder; kişi çoğu zaman endişesinin fazla olduğunu bilir ama “dur” diyemez.
Belirtiler sadece zihinde olmaz

YAB yalnızca düşüncelerden ibaret değildir. Kas gerginliği, kolay irkilme, uykuya dalmada zorlanma, yorgunluk, odaklanma güçlüğü ve huzursuzluk bedensel hatta davranışsal belirtilerle birlikte görülebilir. Bu nedenle bazı kişiler önce “fiziksel bir hastalık mı var?” kaygısıyla sağlık hizmetine başvurur.
Talking therapy. Depressed woman in psychotherapy session, talking to psychotherapist, biting fingernails

Neden son yıllarda daha çok konuşuyoruz?

DSÖ’nün değerlendirmelerine göre COVID-19’un ilk yılında kaygı ve depresyon yaygınlığında küresel ölçekte yaklaşık %25 artış yaşandı. Belirsizlik, kayıp deneyimleri, ekonomik baskılar ve sosyal izolasyon, kaygı döngülerini besleyebilen stresörlerdir.

Evde uygulanabilecek küçük ama etkili adımlar
Endişeyi tamamen yok etmeye çalışmak yerine yönetilebilir kılmak hedeflenebilir. Gün içinde 10–15 dakikalık “endişe zamanı” ayırıp bu sürenin dışında gelen endişeleri not etmek; kafein/uyarıcı tüketimini gözden geçirmek; uyku rutinini sabitlemek; düzenli yürüyüş gibi hafif-orta egzersiz; nefes ve gevşeme egzersizleri (ör. yavaş nefes, kas gevşetme) ilk basamakta destekleyici olabilir.

depresyon (2)
Ne zaman profesyonel destek?
Endişe en az 6 aydır çoğu gün sürüyor, iş/ev sorumluluklarını belirgin etkiliyor, uyku ve ilişkiler bozuluyor ya da panik benzeri ataklar ekleniyorsa; bir psikolog veya psikiyatri uzmanından destek almak uygundur. YAB için etkili psikoterapi yaklaşımları (özellikle BDT temelli yöntemler) ve gerekli görülen durumlarda ilaç tedavisi seçenekleri mevcuttur.
Kaynaklar
Türkiye Psikiyatri Derneği – “Yaygın Anksiyete Bozukluğu” bilgilendirme sayfası.
Dünya Sağlık Örgütü – “Anxiety disorders” bilgi notu.
Dünya Sağlık Örgütü – COVID-19’un ilk yılında kaygı ve depresyonda artış duyurusu.